Blok 1

İfade özgürlüğü, Anayasa’nın 5. maddesinde güvence altına alınmıştır. Bu özgürlük, kendi görüşünü sözlü, yazılı ve görsel olarak serbestçe ifade etme hakkını kapsar: hükümet ve resmi makamlara karşı da. Din özgürlüğü (4. madde) ve oy kullanma hakkı (38. madde) başlı başına temel haklardır ve hükümete yönelik eleştirinin gerekçesi olamaz.

Anayasa’nın 7. maddesine göre din dersi devlet okullarında zorunlu bir ders olmakla birlikte, çocuğun 14. yaş gününe kadar bu derse katılıp katılmayacağına ilişkin karar ebeveynlere aittir. 14. yaşını doldurduğunda, karar hakkı çocuğa geçer (din konusunda reşit olma).

Hukuk devleti şu anlama gelir: Devletin eylemleri hukuk ve yasalara bağlıdır. Hiç kimse yasanın üstünde değildir: ne hükümet, ne polis, ne de şansölye. Mahkemeler devletin eylemlerini denetleyebilir. Bunun zıt kavramları ise polis devleti ve keyfi yönetimdir.

Temel haklar, Anayasa’nın 1-19. maddelerinde yer almaktadır. Bunlar arasında ifade özgürlüğü (5. madde), din özgürlüğü (4. madde), toplanma özgürlüğü (8. madde) ve meslek seçme özgürlüğü (12. madde) bulunmaktadır. Almanya’da silah taşıma hakkı da bir temel hak DEĞİLDİR.

Özgür seçimlerde hiç kimse (ne devlet, ne işveren, ne de aile) kime oy verileceğini etkileyemez veya belirli bir partiye oy verildiği için cezalandıramaz. Özgürlük, beş temel ilkeden biridir: Seçimler ayrıca genel, doğrudan, eşit ve gizlidir.

Almanya Anayasası’nın adı “Grundgesetz” (GG)’dir. Bu anayasa, 1949 yılında başlangıçta Batı Almanya için geçici bir belge olarak kabul edilmiş, 1990’daki yeniden birleşmeden bu yana tüm Almanya için geçerli hale gelmiş ve tüm yasaların ve devletin faaliyetlerinin temelini oluşturmaktadır.

Anayasa’nın 4. maddesi, inanç ve vicdan özgürlüğünü, ayrıca bir dini uygulama ya da hiçbir dine mensup olmama özgürlüğünü güvence altına almaktadır. Bir siyasi partiye üye olma ya da bir mesleği seçme hakkı temel haklardır; sosyal yardım hakkı ise kanunla düzenlenmiştir, ancak dar anlamıyla bir temel hak değildir.

Anayasa, kanun önünde eşitliği (3. madde) garanti eder, ancak ekonomik eşitliği garanti etmez. Herkes, ürettiği kadar kazanabilir: Devlet yalnızca fırsat eşitliğini ve sosyal asgari geçim düzeyini sağlar, servet eşitliğini sağlamaz.

İltica hakkı (Anayasa’nın 16a. maddesi), yalnızca Alman vatandaşı olmayan kişiler için geçerli olan tek temel haktır. Siyasi zulüm görenlerin anayasal bir iltica hakkı vardır: diğer tüm temel haklar, Almanya’daki tüm insanlar için geçerlidir.

Para cezaları, Alman hukukunda temel bir ceza türüdür. Anayasa’nın yasakladığı cezalar arasında idam cezası (102. madde), işkence ve fiziksel cezalandırma (104. maddenin 1. fıkrası) ile insanlık dışı veya aşağılayıcı cezalar yer almaktadır.

Alman Anayasası, “Anayasa” yerine “Grundgesetz” adını taşır; çünkü 1949’da başlangıçta sadece Batı Almanya için geçici bir belge olarak tasarlanmıştı. 1990’dan sonra, artık tam anlamıyla bir anayasanın işlevini yerine getirmesine rağmen bu isim korunmuştur.

Basın özgürlüğü (Almanya Anayasası’nın 5. maddesi) bir temel haktır. Temel haklar, Federal Meclis’te basit çoğunlukla kaldırılamaz: Bunu denemeye çalışan bir parti, anayasaya aykırı hareket etmiş olur. Ayrıca, bir anayasa değişikliği, Almanya Anayasası’nın 79. maddesinin 3. fıkrası (sonsuzluk hükmü) nedeniyle başarısız olur.

Muhalefet, partileri hükümette yer almayan tüm seçilmiş milletvekillerinden oluşur. Görevi, hükümeti denetlemek, alternatif politikalar önermek ve tartışmalar yoluyla demokrasiyi güçlendirmektir. Muhalefetin kendine özgü hakları vardır (örneğin, soruşturma komisyonları kurulmasını talep etme).

İfade özgürlüğü, düşüncelerini özgürce dile getirebilmen anlamına gelir; bu, internette ve hatta hükümete karşı da geçerlidir. Ancak bu özgürlüğün sınırları vardır: Hakaretler cezai yaptırıma tabidir ve Nazi sembolleri, Hamas veya IŞİD amblemleri gibi anayasaya aykırı ya da terörist örgütlerin sembollerini kamuya açık yerlerde sergilemek yasaktır.

Zorla çalıştırma, Anayasa’nın 12. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yasaklanmıştır: Bu, Nazi döneminde yaşananlara bir tepki olarak getirilmiştir. Yalnızca özgürlükten mahrum bırakma durumunda mahkeme kararıyla emredilen çalışma yükümlülüklerine izin verilmektedir. Genel Askerlik veya Sivil Hizmet Kanunu bu kapsamda yer almamaktadır.

İfade özgürlüğü sınırsız değildir. Başkalarının haklarının ihlal edildiği noktada sona erer: kişiler hakkında gerçeğe aykırı iddialarda bulunmak (iftira), hakaret, halkı kışkırtma, çocuk pornografisi içeriklerinin yayılması veya Holokost’u inkâr etmek cezai suçtur.

Anayasa’nın 3. maddesi, devletin cinsiyet, köken, dil, din veya siyasi görüş temelinde ayrımcı muamele yapmasını yasaklamaktadır. Kamu kurumları tüm vatandaşlara eşit muamele etmek zorundadır; bu kuralın ihlali mahkemede dava edilebilir.

Anayasa’nın 1. maddesinin 1. fıkrasına göre insan onuru ‘dokunulmazdır’: bu, en üstün temel haktır ve bir anayasa değişikliğiyle bile ortadan kaldırılamaz (79. maddenin 3. fıkrasındaki ebedi hüküm). Bu, Nazi dönemindeki suçlara karşı doğrudan bir tepkidir.

Serbest dolaşım hakkı (Anayasa’nın 11. maddesi), Almanya sınırları içinde ikamet ve bulunma yerini serbestçe seçme hakkıdır. Hiç kimse belirli bir yerde ikamet etmeye zorlanamaz. Ayrıca, AB içinde Birlik vatandaşları için AB serbest dolaşım hakkı geçerlidir.

Özgürlükçü-demokratik temel düzeni ortadan kaldırmak isteyen partiler anayasaya aykırıdır (Anayasa’nın 21. maddesi). Yasaklama kararı yalnızca Federal Anayasa Mahkemesi tarafından verilir; hükümet tarafından değil. Federal Almanya Cumhuriyeti tarihinde bugüne kadar sadece iki parti yasaklanmıştır: SRP (1952) ve KPD (1956).

Federal arması, altın zemin üzerinde kırmızı gagalı, kırmızı dilli ve kırmızı dişli siyah, tek başlı bir kartalı tasvir eder. Burada iki özellik belirleyicidir: tek baş (çift başlı kartal, Kutsal Roma İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’na aitti) ve taçsız sade altın zemin.

Almanya bir cumhuriyettir: Devlet başkanı seçilir ve bu görevi miras yoluyla devralmaz. Federal Cumhurbaşkanı, Federal Meclis tarafından beş yıllık bir süre için atanır. Monarşi ve prenslik, devletin başının miras yoluyla devralınmasını gerektirir; diktatörlük ise serbest seçimleri imkansız kılar: Bu iki durum da Almanya için geçerli değildir.

Almanya’da çalışanların yaklaşık onda dokuzu, bir şirkette veya kamu kurumunda istihdam edilen ve sosyal sigortalı olan bağımlı çalışanlardır. Serbest meslek sahipleri ise toplamın sadece yaklaşık onda birini oluşturmaktadır. Gönüllü faaliyetler, geçim kaynağı olmadığı için tanım gereği ücretli bir iş değildir.

Almanya Federal Cumhuriyeti 16 eyaletten oluşmaktadır. 1990 yılına kadar bu sayı 11 idi; yeniden birleşmeyle birlikte Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen olmak üzere beş Doğu Alman eyaleti de eklenmiştir. 16 eyaletten üçü şehir devletidir: Berlin, Hamburg ve Bremen.

Almanya, 16 eyaletten oluşur (bunlardan üçü şehir eyaletidir: Berlin, Hamburg, Bremen). Alsas-Lorena, 1871’den 1918’e kadar Alman İmparatorluğu’nun bir parçasıydı; ancak günümüzde Fransa’ya (Grand Est Bölgesi) aittir ve bir Alman eyaleti değildir.

Anayasa’nın 20. maddesi, Almanya’yı “demokratik ve sosyal bir federal devlet” olarak tanımlamaktadır. Demokratik demek: Devlet iktidarı halktan kaynaklanır. Sosyal demek: Devlet, vatandaşlarını yaşam risklerine karşı korur. Federal devlet demek: İktidar, federal hükümet ile eyaletler arasında paylaşılmıştır.

Almanya federal bir devlettir: Devlet iktidarı, federal hükümet ile 16 eyalet arasında paylaşılır ve her iki düzeyde de kendi parlamentoları, hükümetleri ve yetki alanları vardır. Örneğin, eğitim ve polis yetkisi eyaletlere, savunma ve para birimi yetkisi ise federal hükümete aittir.

Federal Meclis milletvekilleri, oy kullanma hakkına sahip halk tarafından seçilir: 18 yaşını doldurmuş tüm Alman vatandaşları. Bu, Anayasa’nın 20. maddesinde belirtilen halk egemenliğinin pratikteki uygulamasıdır. Ordu, iş dünyası ve idare bu konuda hiçbir söz hakkına sahip değildir.

Federal Almanya Cumhuriyeti’nin arması kartaldır; daha doğrusu siyah federal kartaldır. Bu kartal, Kutsal Roma İmparatorluğu’ndan Roma lejyon kartalına kadar uzanan bir geleneğin parçasıdır ve bugünkü haliyle 1950 yılında kabul edilmiştir.

Basın sansürü (medyaya yönelik devletin ön denetimi), Anayasa’nın 5. maddesine göre açıkça yasaklanmıştır ve demokrasi ile bağdaşmaz. Buna karşılık, demokrasimizin temel özellikleri arasında serbest seçimler, basın özgürlüğü, toplanma özgürlüğü ve güçler ayrılığı yer almaktadır.