Blok 7

7 Aralık 1970’de Varşova’da Getto Ayaklanması Anıtı’nın önünde diz çökmesi, Polonya’ya ve Polonyalı Yahudilere karşı işlenen Alman suçları için sessiz bir af dilemeydi. Bu jest, dünya çapında Alman sorumluluğunun sembolü haline geldi; Brandt, 1971’de Nobel Barış Ödülü’nü aldı.

Yahudilerin ibadet yeri sinagog olarak adlandırılır. Kilise Hristiyanların, cami ise Müslümanların ibadet yeridir; bazilika ise Hristiyan kiliselerinin belirli bir mimari tarzıdır. Almanya’nın en büyük sinagogu Berlin’deki Rykestraße’de bulunmaktadır.

“Ekonomik Mucize”, 1950’li yıllarda Federal Almanya Cumhuriyeti’nin yaşadığı hızlı ekonomik canlanmayı ifade eder: Para reformu ve Marshall Planı’nın ardından tam istihdam, yüksek büyüme oranları ve artan refah. Ludwig Erhard, bu sürecin siyasi simgesi olarak kabul edilir.

İsrail Devleti, Birleşmiş Milletler’in bir kararına dayanılarak kuruldu. BM Genel Kurulu, 1947’de Filistin’in bölünme planını kabul etti; İsrail ise 14 Mayıs 1948’de bağımsızlığını ilan etti. Siyonist Kongresi siyasi bir hareketti, ancak hukuki bir dayanak değildi.

“Demir Perde”, Sovyet liderliğindeki Doğu Bloku’nun Batı Avrupa’dan kendini izole etmek için kurduğu, sıkı bir şekilde korunan sınırın adıydı. Bu terim, Winston Churchill’in 1946’da yaptığı bir konuşma sayesinde yaygınlaşmıştır.

17 Haziran 1953'te Doğu Almanya'da yüzbinlerce kişi SED rejimine karşı ayaklandı; Sovyet tankları ayaklanmayı bastırdı. Batı Almanya'da 17 Haziran, 1990 yılına kadar ulusal bayramdı; daha sonra bu rol 3 Ekim'e geçti.

DDR, 1959'dan itibaren ortasında devlet arması bulunan siyah-kırmızı-altın renkli bayrağı kullanmaya başladı: İşçiler için çekiç, entelektüeller için pergel, köylüler için buğday çelengi. Federal Almanya Cumhuriyeti ise aynı renkleri, ancak amblem olmadan kullanıyor.

Duvarın inşası 13 Ağustos 1961'de başladı. Doğu Almanya yönetimi, bu sayede her yıl on binlerce (çoğu genç ve iyi eğitimli) insanı kaybeden Batı Berlin'e yönelik kaçış akımını durdurmak istiyordu.

DDR, duvarı 1961 yılında inşa etti. Duvar, 9 Kasım 1989’da sınırların açılmasına kadar 28 yıl boyunca ayakta kaldı.

DDR, Alman Demokratik Cumhuriyeti’nin kısaltmasıdır. Adında “demokratik” kelimesi yer alsa da, devlet aslında SED’in liderliğindeki, serbest seçimlerin yapılmadığı tek partili bir diktatörlüktü.

9 Kasım 1989 akşamı, yanıltıcı bir basın toplantısının ardından binlerce insanın sınır geçiş noktalarına akın etmesiyle duvar açıldı. Bundan yaklaşık on bir ay sonra, 3 Ekim 1990’da yeniden birleşme gerçekleşti.

Brandenburg, Doğu Almanya topraklarına aitti. Beş yeni eyalet şunlardır: Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen. Bavyera, Saarland ve Hessen ise Batı bölgelerinde yer alıyordu.

1961'den 1989'a kadar Berlin, Duvar nedeniyle ikiye bölünmüştü. Batı Berlin'de hâlâ bir başbelediye başkanı görev yapıyordu ve buraya transit güzergâhlar ile hava koridorları üzerinden ulaşılabiliyordu: Batı Berlin hiçbir zaman ayrı bir devlet olmadı.

3 Ekim, Almanya’nın Birleşme Günü’dür ve ülke genelinde yasayla belirlenmiş tek resmi tatildir. Bu gün, 3 Ekim 1990’da Doğu Almanya’nın Batı Almanya’ya katılmasını anmaktadır.

Saksonya-Anhalt, Doğu Almanya’ya aitti ve beş yeni eyaletten biridir. Hessen, Kuzey Ren-Vestfalya ve Saarland ise batı işgal bölgelerinde yer alıyordu.

“Die Wende”, 1989 sonbaharında yaşanan köklü değişimi ifade eder: kitlesel protestolar, SED yönetiminin istifası, sınırların açılması ve nihayetinde Mart 1990’da yapılan ilk özgür Halk Meclisi seçimleri. SED diktatörlüğü, birkaç ay içinde bir demokrasiye dönüştü.

Turingen, Doğu Almanya’ya aitti ve beş yeni eyaletten biridir. Hessen, Bavyera ve Bremen ise batı işgal bölgelerinde yer alıyordu.

Saksonya, Doğu Almanya’ya aitti ve beş yeni eyaletten biridir. Bavyera, Aşağı Saksonya ve Baden-Württemberg ise batı işgal bölgelerinde yer alıyordu.

“Stasi”, Doğu Almanya’nın gizli servisi olan Devlet Güvenlik Bakanlığı’nın kısaltmasıydı. Yaklaşık 90.000 tam zamanlı çalışanı ve yoğun bir gayri resmi muhbir ağıyla kendi halkını gözetliyordu.

DDR topraklarında (1949’da kuruldu, 1990’da feshedildi) günümüzde beş eyalet yer alıyordu: Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg, Saksonya-Anhalt, Saksonya ve Thüringen. Bunlara “yeni eyaletler” denir. Berlin, 1990 yılına kadar Doğu ve Batı Berlin olarak ikiye ayrılmıştı.

Eski Doğu Almanya topraklarında yer alan beş eyalet, Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg, Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen’dir. Dolayısıyla, Hessen, Aşağı Saksonya, Bavyera veya Kuzey Ren-Vestfalya’yı içeren her liste yanlıştır.

DDR, 1955 yılında kurulan ve Sovyet liderliğindeki Varşova Paktı’na üyeydi. Federal Almanya Cumhuriyeti ise aynı yıl NATO’ya katılmıştı: böylece her iki Alman devleti de birbirine karşıt bloklarda yer alıyordu.

DDR’de planlı ekonomi vardı: Devlet, beş yıllık planlar aracılığıyla neyin ne kadar üretileceğini ve fiyatlarının ne olacağını belirliyordu. İşletmeler devlete aitti. Bu durum, tüketim mallarında kronik bir kıtlığa ve uzun bekleme sürelerine yol açıyordu.

Yeniden birleşme, katılım yoluyla gerçekleşti: Yeniden kurulan beş Doğu Alman eyaleti, 3 Ekim 1990 tarihinde Anayasa’nın 23. maddesi uyarınca Federal Cumhuriyet’e katıldı. Dolayısıyla bu, bir işgal ya da yeni bir devletin kurulması değildi.

Katılımla birlikte, yeni federal eyaletler, AB’nin öncülü olan Avrupa Topluluğu’nun bir parçası oldular: kendi katılım süreci olmaksızın. Varşova Paktı 1991’de dağıldı.

Stolpersteine, Nazizm kurbanlarını anmak için yapılmıştır. Bunlar, zulüm görerek öldürülen kişilerin son özgürce seçtikleri ikamet yerlerinin önündeki kaldırımda yer alan küçük pirinç plakalardır. Sanatçı Gunter Demnig, 1992 yılından beri bu plaketleri yerleştiriyor; şu anda Avrupa genelinde 100.000'den fazlası bulunuyor.

DDR, 1955’ten 1991’e kadar Doğu Bloku’nun askeri ittifakı olan Varşova Paktı’nın bir üyesiydi. Ren Birliği, Napolyon döneminde Alman devletlerinin oluşturduğu bir ittifaktı.

Stasi, Doğu Almanya’nın gizli servisiydi. Milyonlarca kişi hakkında dosya tutuyordu; 1990’dan beri bu kişiler söz konusu belgelere erişebiliyor. Buna karşılık, “Üçüncü Reich”in gizli servisi ise Gestapo’ydu.

DDR arması, buğday başaklarından oluşan bir çelenk içinde çekiç ve pergel figürlerini tasvir ediyordu: Çekiç işçi sınıfını, pergel entelektüelleri, buğday başakları ise köylüleri simgeliyordu. Buna karşılık, Federal Almanya Cumhuriyeti’nin arması ise altın zemin üzerinde siyah bir kartaldır.

17 Haziran 1953'te Doğu Berlin'deki inşaat işçileri, artırılan iş normlarına karşı bir grev başlattılar; bu grev, ülke çapında bir halk ayaklanmasına dönüştü. Sovyet birlikleri ayaklanmayı bastırdı; onlarca kişi hayatını kaybetti.