Blok 5

Federal Meclis’e girebilmek için gerekli olan ikinci oyların asgari oranı, %5’lik baraj ya da oy barajı olarak adlandırılır. Bu hüküm Federal Seçim Kanunu’nda yer almaktadır ve benzer şekilde eyalet meclisi seçimlerinde de geçerlidir.

Anayasa’nın 38. maddesi beş seçim ilkesini belirtir: genel, doğrudan, özgür, eşit ve gizli. Genel, 18 yaşını doldurmuş tüm vatandaşların oy kullanabileceği anlamına gelir; doğrudan, seçim delegeleri olmaksızın anlamına gelir; eşit, her oyun aynı değere sahip olduğu anlamına gelir.

%5 barajı, bir partinin parlamentoda sandalye kazanabilmesi için ihtiyaç duyduğu ikinci oyların asgari oranıdır. Bu baraj, parlamentoya girmeyi düzenler; milletvekillerinin oy verme davranışlarını veya meclisteki katılımlarını düzenlemez.

Federal Meclis seçimlerinde, tüm Almanya’yı temsil edecek parlamento, yani Federal Meclis milletvekilleri seçilir. Ardından Federal Meclis, Şansölye’yi; Federal Meclis Toplantısı ise Federal Cumhurbaşkanı’nı seçer; eyalet meclisleri ise eyalet seçimlerinde belirlenir.

Düzenli seçimler, barışçıl bir iktidar değişimine imkân tanır: Çoğunluk, devrim ya da şiddet olmadan bir hükümeti görevden alabilir. İşte tam da bu, bir demokrasiyi, iktidarın görevden alınamadığı bir diktatörlükten ayıran şeydir.

Seçimden önce belediye, oy kullanma hakkına sahip tüm kişilere bir seçim bildirimi gönderir. Bu bildirimde seçim günü, oy kullanma yeri ve posta yoluyla oy kullanma başvurusunun nasıl yapılacağına dair bilgiler yer alır. Bu bildirim bir oy pusulası değildir, ancak oy kullanma işlemini kolaylaştırır.

%5 barajı, parlamentonun çok sayıda küçük gruba bölünmesini önlemek amacıyla getirilmiştir; zira bu durum, istikrarlı çoğunlukların oluşmasını ve hükümet kurulmasını zorlaştırır. Weimar Cumhuriyeti’nde koalisyonların dağılmasıyla ilgili deneyimler, bu kuralın getirilmesindeki önemli bir neden olmuştur.

Bir parlamentonun seçilmiş üyeleri milletvekili olarak adlandırılır. Anayasa’nın 38. maddesine göre, milletvekilleri yalnızca vicdanlarına tabidirler ve görevlendirmelere veya talimatlara bağlı değildirler: buna “serbest yetki” denir.

Federal düzeyde halk tarafından doğrudan seçilen tek organ Federal Meclis’tir. Şansölye Federal Meclis tarafından, Federal Cumhurbaşkanı ise Federal Meclis Toplantısı tarafından seçilir; eyalet başbakanları ise ilgili eyalet meclisleri tarafından seçilir.

Bir oy pusulası, seçmenin iradesinin açıkça anlaşılabildiği durumlarda geçerlidir: birinci tercih için bir çarpı işareti ve ikinci tercih için bir çarpı işareti bulunmalıdır. Bir sütunda birden fazla çarpı işareti bulunması, alanların üstünün çizilmesi, eklemeler, yorumlar veya imza bulunması durumunda oy pusulası geçersiz sayılır.

Belediye başkanı, bir belediyenin başkanıdır ve belediye idaresini yönetir. Çoğu eyalette bu göreve vatandaşlar tarafından doğrudan seçim yoluyla gelinir.

Gönüllü çalışma, isteğe bağlı ve ücret almadan yapılan çalışmadır: örneğin spor kulüplerinde, gönüllü itfaiye teşkilatlarında, yardım derneklerinde veya ebeveyn girişimlerinde. Almanya’daki insanların yaklaşık üçte biri bu şekilde faaliyet göstermektedir; gönüllü çalışma, sivil toplumun temel direği olarak kabul edilmektedir.

Posta yoluyla oy kullanma izinlidir ve bunun için gerekçe gösterilmesi gerekmez. Buna karşılık, Federal Meclis seçimlerinde başka bir kişi adına oy kullanma, telefonla veya elektronik yolla oy kullanma ve 18 yaşından küçüklerin oy kullanması yasaktır.

Bir vatandaş girişimi en uygun yoldur: Sorun yaşayanlar bir araya gelir, imza toplar ve belediye meclisine ve idareye başvurur. Bu tür bir katılım, demokrasinin açıkça arzu edilen bir parçasıdır: Maliye veya Orman Müdürlüğü bu konuda yetkili değildir.

Sendikalar, çalışanları temsil eder. İşveren örgütleriyle ücretler, çalışma saatleri ve izinler konusunda toplu sözleşmeler için müzakere ederler. Almanya’nın en büyük çatı örgütü, Alman Sendikalar Birliği’dir (DGB).

İş Mahkemesi, iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara, dolayısıyla işten çıkarmalara da bakmakla yetkilidir. Ortak gider hesaplamaları ve komşuluk anlaşmazlıkları Asliye Mahkemesi veya Eyalet Mahkemesi’nin yetki alanına girer; trafik kazaları da yine hukuk mahkemelerinin yetki alanındadır.

İş dünyasındaki uyuşmazlıklar, iş mahkemesinin yetki alanına girer: işten çıkarma, ücret, işten ayrılma belgesi veya toplu sözleşme anlaşmazlıkları gibi. Aile mahkemesi, ceza mahkemesi ve asliye mahkemesi ise diğer hukuk alanlarını kapsar.

Haksız işten çıkarma durumunda, iş mahkemesine işten çıkarma koruma davası açılır. Önemli olan süre şudur: Dava, işten çıkarma bildiriminin elinize ulaşmasından itibaren üç hafta içinde açılmalıdır; aksi takdirde işten çıkarma geçerli sayılır.

Bir kişi bir suçla itham edildiğinde ve savcılık tarafından dava açıldığında ceza davası başlar. Din değiştirme ve farklı görüşler temel haklar kapsamında korunur; kurallara aykırı park etme ise idari suç sayılır ve dava açılmaksızın para cezası ile cezalandırılır.

Halk yargıçları, gönüllü olarak görev yapan yargıçlardır. Mesleki yargıçlarla eşit haklara sahip olarak yargılama heyetinde yer alırlar ve onlarla birlikte sanığın suçlu olup olmadığına ve cezanın derecesine karar verirler. Hukuki ön bilgiye sahip olmaları gerekmez: Yargı sürecine vatandaşların bakış açısını katarlar.

Avukatlar müvekkillerine danışmanlık verir ve onları mahkemede temsil eder. Avukatlar müvekkillerinin tarafındadır. Hakimler tarafsız karar verir, savcılar devlet adına dava açar ve jüri üyeleri gönüllü olarak yargılamaya katılır.

Yargıçlar bir mahkemede görev yapar ve hüküm verir. Anayasa’nın 97. maddesine göre bağımsızdırlar ve yalnızca yasalara tabidirler. Yasalarda değişiklik yapma yetkisi yalnızca Parlamento’ya aittir; vatandaşları ise avukatlar temsil eder.

Yargıçlar, yargı erki olan yargı sistemine aittir. Yürütme erki kanunları uygular (hükümet, idari makamlar, polis), yasama erki ise kanunları çıkarır (parlamentolar). “Operatif” adında bir devlet erki yoktur.

Almancada yargı erkinin adı “rechtsprechende Gewalt”tir: hakimler tam da bunu yaparlar. Yürütme erki “Exekutive”, yasama erki ise “Legislative”dir.

Bir yargıç, yargı organı için çalışır. Anayasa’nın 20. maddesine göre, güçler ayrılığı ilkesi, yasama, yürütme ve yargı organlarını birbirinden ayırır; böylece devlet güçleri birbirlerini denetler. Basın, bir devlet gücü değildir.

Almancada “Prozess” terimi, bir dava sürecini ifade eder: örneğin ceza davası, hukuk davası veya iş mahkemesi davası. Buna karşılık, “Protokoll” ise sadece duruşmanın yazılı tutanağıdır.

Yargıçların görevi, hukuku uygulamaktır: Yürürlükteki kanunları somut davalara uygular ve uyuşmazlıkları karara bağlarlar. Yönetmek, planlamak ve kanun çıkarmak ise diğer devlet organlarının görevleridir.

Polis, yasaların uygulanmasını denetler, tehlikeleri önler ve suçları soruşturur. Polis, yürütme organının bir parçasıdır. Ülke savunması Bundeswehr’in sorumluluğundadır; yasalar Parlamento tarafından kabul edilir ve gözetim, yalnızca çok sınırlı yasal koşullar altında izin verilir.

Holokost’u inkar etmek, antisemitik davranışın bir örneğidir ve Almanya’da suç teşkil eder. Bir Yahudi bayramına katılmak ise bunun tam tersidir; İsrail hükümetinin politikasını eleştirmek ise, bu eleştiri politikaya yönelik olduğu ve Yahudilere insan olarak karşı olmadığı sürece, ifade özgürlüğü kapsamında kabul edilir.

Halk yargıçları, ceza davalarında mesleki yargıçlarla birlikte karar veren gönüllü yargıçlardır. Bunlar hukukçu değil, halk arasından beş yıllık bir süre için seçilen meslekten olmayan kişilerdir. Duruşmada mesleki yargıçlarla eşit oy hakkına sahiptirler.