Blok 6

Duvar, Batı’ya yönelik kitlesel kaçışı durdurmak amacıyla 13 Ağustos 1961 tarihinden itibaren Doğu Almanya tarafından inşa edildi. O tarihe kadar yaklaşık 2,7 milyon kişi Doğu Almanya’yı terk etmişti. Duvar, 9 Kasım 1989’da yıkıldı.

Nazi yönetimi, Hitler’in 30 Ocak 1933’te Reich Şansölyesi olarak atanmasından 8 Mayıs 1945’teki koşulsuz teslimiyete kadar sürdü: on iki yıl.

8 Mayıs 1945'te Wehrmacht'ın koşulsuz teslimiyeti yürürlüğe girdi: Bu, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'nın sonu anlamına geliyordu. Bu gün, Almanya'da bugün Kurtuluş Günü olarak kutlanmaktadır. Hitler ise 30 Nisan 1945'te hayatını kaybetmişti.

İkinci Dünya Savaşı 1945'te sona erdi: Avrupa'da 8 Mayıs'ta Almanya'nın teslim olmasıyla, Asya'da ise Eylül ayında Japonya'nın teslim olmasıyla. 1949'da iki Alman devleti kuruldu, 1961'de ise Berlin Duvarı inşa edildi.

Nazi'ler 1933'ten 1945'e kadar iktidardaydı. 1888'den 1918'e kadar İmparator II. Wilhelm hüküm sürdü; 1949'dan 1963'e kadar ise Konrad Adenauer Federal Şansölye olarak görev yaptı.

Hitler, 30 Ocak 1933 tarihinde İmparatorluk Başkanı Paul von Hindenburg tarafından İmparatorluk Şansölyesi olarak atandı. Birkaç hafta sonra, 24 Mart 1933 tarihli Yetki Yasası ile Parlamento devre dışı bırakıldı: diktatörlüğe geçiş.

1933 yılında Nazi rejimi bir diktatörlük kurdu: Siyasi partiler ve sendikalar yasaklandı, temel haklar ortadan kaldırıldı, basın tek bir çizgiye getirildi ve siyasi muhalifler zulüm gördü. O tarihten sonra serbest seçimler yapılmadı.

“Üçüncü Reich” (1933–1945), tek bir partinin izinli olduğu, güçler ayrılığına, özgür basına ve bağımsız mahkemelere sahip olmayan bir diktatörlük rejimiydi.

Nazi döneminde özgür seçimler yapılmadı: Temmuz 1933’ten itibaren NSDAP, izin verilen tek parti oldu. Buna karşılık, basın sansürü, keyfi tutuklamalar ile Yahudilere yönelik zulüm ve katliamlar, rejimin belirleyici özellikleriydi.

İkinci Dünya Savaşı 1939'dan 1945'e kadar sürdü. Savaş, 1 Eylül 1939'da Almanya'nın Polonya'ya saldırmasıyla başladı. Birinci Dünya Savaşı ise 1914'ten 1918'e kadar sürdü.

Nazi devleti, devlet destekli ırkçılık uyguladı: 1935 tarihli Nürnberg Yasaları, ırk ideolojisini yürürlükteki hukuk haline getirdi ve hakların elinden alınması ile zulüm yoluyla Holokost’a kadar uzanan bir süreci başlattı. Düşünce ve din özgürlüğü ortadan kaldırıldı.

Claus Schenk Graf von Stauffenberg, 20 Temmuz 1944’te “Wolfsschanze”de Hitler’e suikast girişiminde bulundu. Darbe girişimi başarısızlıkla sonuçlandı; Stauffenberg aynı gece vurularak öldürüldü. O, askeri direnişin sembolü olarak kabul edilir.

9 Kasım 1938’i 10 Kasım’a bağlayan gece, Naziler ve yandaşları Reich genelinde sinagogları ve Yahudi dükkânlarını tahrip etti. Bu sözde Kasım pogromları, dışlanmanın açık şiddete dönüşmesini simgeliyordu.

9 Kasım 1938'de Kasım Pogromları başladı: Sinagoglar yakıldı, Yahudi dükkanları ve evleri tahrip edildi, yaklaşık 30.000 Yahudi erkek toplama kamplarına sürüldü. İkinci Dünya Savaşı ise 1 Eylül 1939'da başladı.

Konrad Adenauer (CDU), 1949'dan 1963'e kadar Federal Almanya Cumhuriyeti'nin ilk Federal Şansölyesi olarak görev yaptı. Görev süresi, Batı ile bağların güçlendirilmesi, NATO'ya katılım ve ekonomik yeniden yapılanma ile özdeşleşmiştir. Brandt, Kiesinger ve Schmidt ise daha sonra göreve geldiler.

“Biz halkız” sloganı, 1989 sonbaharında Leipzig’de başlayan ve tüm Doğu Almanya’ya yayılan Pazartesi gösterilerinin sloganıydı. Bu barışçıl protesto, 9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılmasına yol açtı.

Dört Müttefik işgal gücü, ABD, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık ve Fransa’ydı. 1945’ten itibaren Almanya’yı dört işgal bölgesine, Berlin’i ise dört sektöre böldüler.

Japonya bir işgal gücü değildi; aksine Müttefiklerin savaş rakibiydi ve 1945’teki teslimiyetinin ardından ABD tarafından işgal edildi. Almanya’daki dört işgal gücü ise ABD, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık ve Fransa’ydı.

Almanya Federal Cumhuriyeti 1949 yılında kuruldu: 23 Mayıs 1949’da Anayasa yürürlüğe girdi. Birkaç ay sonra, 7 Ekim 1949’da, Sovyet işgal bölgesinde Doğu Almanya kuruldu.

Nazi döneminde NSDAP dışındaki tüm partiler yasaklandı: Temmuz 1933’ten itibaren yeni parti kurulmasını yasaklayan yasa yürürlüğe girdi. Kişisel haklar, basın özgürlüğü ve insan onurunun korunması gibi kavramlar mevcut değildi; bunlar ancak 1949’da Anayasa ile getirildi.

Sosyal piyasa ekonomisinde fiyatları temel olarak arz ve talep belirler, ancak devlet sosyal sigorta, işten çıkarma koruması, asgari ücret, rekabet hukuku ve vergiler yoluyla düzeltici müdahalelerde bulunur. Böylelikle piyasa özgürlüğünü sosyal dengeyle birleştirir.

DDR, 7 Ekim 1949’da Sovyet işgal bölgesinde kuruldu. Batı’daki üç işgal bölgesi (Amerikan, İngiliz, Fransız) ise birkaç ay önce Birleşik Almanya’yı oluşturmuştu.

Federal Almanya Cumhuriyeti, Avrupa entegrasyonunun altı kurucu ülkesinden biridir: 1951’de Kurşun ve Kömür Birliği, 1957’de Roma Antlaşmaları (AET), bugünkü AB’nin temellerini oluşturan antlaşmalar. Almanya, NATO’ya ancak 1955’te, Birleşmiş Milletler’e ise 1973’te katıldı; Varşova Paktı ise Doğu Bloku’nun ittifakıydı.

DDR, Federal Almanya Cumhuriyeti’nden yaklaşık dört ay sonra, 7 Ekim 1949’da kuruldu. Böylece Almanya’nın iki devlete bölünmesi tamamlanmış oldu; bu durum, 1990’daki yeniden birleşmeye kadar sürdü.

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Almanya, 1945 yılında dört işgal bölgesine bölündü: Amerikan (Güney), İngiliz (Kuzeybatı), Fransız (Güneybatı) ve Sovyet (Doğu). 1949 yılında batıdaki üç bölgeden Federal Almanya Cumhuriyeti, Sovyet işgal bölgesinden ise Doğu Almanya kuruldu.

Bölünme coğrafi konuma göre gerçekleşti: Büyük Britanya kuzeybatıyı, ABD güneyi, Fransa ise Fransa sınırındaki güneybatıyı işgal etti; Sovyetler Birliği ise doğunun tamamını ele geçirdi. Bu bölge daha sonra Doğu Almanya’ya dönüştü.

Berlin, 1945 yılında dört sektöre bölündü (Amerikan, İngiliz, Fransız ve Sovyet), oysa şehir Sovyet işgal bölgesinin tam ortasında yer alıyordu. Soğuk Savaş döneminde Batı Berlin’i bu kadar savunmasız kılan da tam da bu “ada” konumuydu.

Sovyetler Birliği, Batı güçlerini şehirden çıkarmak amacıyla Haziran 1948’den itibaren Batı Berlin’e giden tüm kara ve su yollarını kapattı. Batı güçleri ise hava köprüsüyle karşılık verdi: Neredeyse bir yıl boyunca “kuru üzüm bombardıman uçakları”, iki milyon insana havadan yardım sağladı.

Avrupa'daki savaş, 7 Mayıs'ta Reims'te ve 8 Mayıs 1945'te Berlin-Karlshorst'ta imzalanan Wehrmacht'ın koşulsuz teslimiyetiyle resmen sona erdi. Hitler'in 30 Nisan'daki intiharı, savaşı henüz sona erdirmedi.

Konrad Adenauer, 1949'dan 1963'e kadar ilk Federal Şansölye olarak görev yaptı. 1963'te Ludwig Erhard onun yerini aldı; Willy Brandt 1969'da, Gerhard Schröder ise 1998'de Şansölye oldu.