Blok 3

Halk egemenliği, devlet iktidarının halktan kaynaklandığı anlamına gelir. Halk, bu iktidarı seçimler ve referandumlar yoluyla ve kendi seçtiği organlar aracılığıyla kullanır. Ne bir hükümdar, ne Federal Anayasa Mahkemesi, ne de çıkar grupları bu meşruiyet zincirinin üzerinde yer almaz.

Eyalet parlamentosu seçimlerine “Landtagswahl” denir. Ayırt etmek gerekirse: Federal Meclis seçimleri Federal Meclisi belirler; yerel seçimler belediye ve ilçe meclislerini belirler; Avrupa Parlamentosu seçimleri ise Avrupa Parlamentosu’ndaki Alman milletvekillerini belirler.

Yürütme organı, icra yetkisini elinde bulunduran organdır: bakanlıklar, vergi dairesi ve polis gibi kamu kurumları. Mahkemeler ise yargı organına, yani yargı yetkisini elinde bulunduran organa aittir. Bu ayrım, hiç kimsenin kendi eylemlerini denetlememesini sağlar.

Almanya üç kademeli bir yapıya sahiptir: Federal hükümet, eyaletler ve yerel yönetimler (belediyeler ve ilçeler). Her kademenin kendi seçilmiş temsilcilikleri ve kendine özgü görevleri vardır. Dört işgal bölgesi 1949’da sona erdi, Doğu ve Batı arasındaki bölünme ise 1990’da sona erdi; İsviçre’de ise kantonlar bulunmaktadır.

Federal Meclis, Federal Şansölyeyi seçer ve hükümeti denetler, ancak Federal Kabineyi oluşturmaz. Kabine (bakanlar), Federal Şansölyenin önerisi üzerine Federal Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Federal Meclisin görevleri şunlardır: yasama, bütçe ve hükümet denetimi.

Almanya’daki en büyük Yahudi cemaatleri Berlin ve Münih’tedir. Bugün Almanya’da yeniden yaklaşık 100.000 kişi Yahudi cemaatlerinde yaşamaktadır; bunların büyük bir kısmı eski Sovyetler Birliği’nden göç etmiştir. Worms ve Speyer, Orta Çağ’da önemli merkezlerdi, ancak günümüzde artık öyle değildir.

Eğitim politikası, eyaletlerin geleneksel temel görevlerinden biridir ve kültürel egemenliklerinin bir parçasıdır. Savunma ve dış politika münhasıran federal hükümetin sorumluluğundadır; ekonomi politikası ise büyük ölçüde federal hükümetin ve AB’nin yetki alanına girer.

Anayasa’nın 7. maddesi, tüm eğitim sistemini devletin denetimi altına almaktadır. Bu hüküm, Almanya’da kesinlikle mevcut olan özel okullar için de açıkça geçerlidir: Devlet bu sayede müfredat, mezuniyet belgeleri ve öğretmen nitelikleri konusunda asgari standartları güvence altına almaktadır.

Üç idari kademesi şunlardır: federal hükümet, eyaletler ve belediyeler. Belediye, en alt kademede yer alır ve vatandaşlara en yakın kademedir: Kreşler, yollar, çöp toplama ve ikamet kaydı işlemleriyle ilgilenir ve belediye meclisi ile belediye başkanı aracılığıyla doğrudan seçilir.

Federal Cumhurbaşkanı, Federal Meclis’e Şansölyelik görevi için bir aday önerir ve ardından seçilen kişiyi atar. Ancak hükümet işlerini Şansölye bizzat yürütür ve bakanları da Şansölye seçer: Cumhurbaşkanı ise onları sadece formalite olarak atar.

1999 yılında hükümet ve parlamentonun taşınmasından bu yana, Federal Şansölye ağırlıklı olarak Federal Şansölyelik Makamı ve Federal Meclis’in bulunduğu Berlin’de görev yapmaktadır. Bonn artık sadece ikinci hükümet merkezi konumundadır. Bellevue Sarayı, Federal Cumhurbaşkanı’nın resmi konutu; Meseberg Sarayı ise Federal Hükümet’in konuk evidir.

Federal Şansölye Friedrich Merz’dir (CDU). Merz, Şubat 2025’teki Federal Meclis seçimlerinin ardından Mayıs 2025’te Federal Meclis tarafından seçilmiştir. Şansölye, Federal Meclis tarafından seçilir ve Federal Cumhurbaşkanı tarafından atanır; dolayısıyla bu görevi kimin üstlendiği, parlamentodaki çoğunluklara göre değişir.

Federal Meclis’teki en büyük iki grup şu anda CDU/CSU ve AfD’dir. Şubat 2025’teki Federal Meclis seçimlerinin ardından CDU/CSU en büyük parti, AfD ise ikinci en büyük parti oldu. Bir grubun büyüklüğü ikinci oy sonuçlarına göre belirlenir ve her seçimde değişir.

Tüm Almanya’yı temsil eden parlamento Bundestag olarak adlandırılır. Karıştırılmamalıdır: Federal Meclis yalnızca Federal Cumhurbaşkanı’nın seçimi için toplanır, Federal Anayasa Mahkemesi bir mahkeme olup, Halk Meclisi ise Doğu Almanya’nın parlamentosuydu.

Frank-Walter Steinmeier, Mart 2017'den beri Almanya Federal Cumhurbaşkanı'dır. 2022'de beş yıllık ikinci ve son görev dönemi için yeniden seçilmiştir. Federal Cumhurbaşkanı, devletin başıdır: öncelikle temsili bir görevdir; siyasi yetki Federal Şansölye'dedir.

CDU, Hıristiyan Demokratik Birlik’in kısaltmasıdır. 1945 yılında kurulmuş olan parti, Hıristiyan değerlere dayanan bir merkez halk partisi olarak kendini tanımlamaktadır. Bavyera’da seçimlere katılmamaktadır: Orada CSU, partinin kardeş partisidir ve ikisi Federal Meclis’te ortak bir grup oluşturmaktadır.

Bundeswehr, 1955 yılında kurulan Federal Almanya Cumhuriyeti’nin ordusudur. Bu, bir parlamento ordusudur: Yurt dışı görevler için Federal Meclis’in karar vermesi gerekir. Buna karşılık, iç güvenlikten eyaletlerin yetkisi altında bulunan polis sorumludur.

SPD, Almanya Sosyal Demokrat Partisi’nin kısaltmasıdır. Kökleri 1863 yılına kadar uzanan bu parti, Almanya’da halen varlığını sürdüren en eski partidir ve geleneksel olarak işçilerin çıkarlarını savunur.

FDP, Özgür Demokratik Parti’nin kısaltmasıdır. 1948 yılında kurulmuş olup, liberal görüşleri savunur: ekonomiye ve kişisel yaşam tarzına devletin mümkün olduğunca az müdahale etmesi.

Karlsruhe’deki Federal Anayasa Mahkemesi, anayasal konularda Almanya’nın en yüksek mahkemesidir. Yasalara ve devletin aldığı tedbirlere Anayasa’ya uygun olup olmadığını inceler ve bunları geçersiz ilan edebilir. Normal yasaların yorumlanmasından SORUMLU DEĞİLDİR.

Federal Meclis, Federal Cumhurbaşkanı’nın önerisi üzerine ve üyelerinin çoğunluğuyla (Şansölye çoğunluğu) Federal Şansölye’yi seçer. Halk onu doğrudan seçmez, Federal Konsey’in bu konuda hiçbir rolü yoktur ve Federal Meclis yalnızca Federal Cumhurbaşkanı’nı seçer.

Federal Kabine, yani Şansölye ve bakanlardan oluşan Federal Hükümet, Federal Şansölye tarafından yönetilir. Anayasa’nın 65. maddesine göre, Şansölye politika ilkelerini belirler: buna “ilke belirleme yetkisi” denir.

Federal Şansölye, Federal Meclis tarafından seçilir. Bu soru, 81. soruyla aynı konuyu ele almaktadır: Ne halk, ne Federal Meclis, ne de Federal Hükümet Şansölye’yi seçer.

Federal Cumhurbaşkanı, Almanya’yı hem yurt içinde hem de yurt dışında temsil eder. Yasaları imzalar, memurları atar ve devlet misafirlerini kabul eder; ancak ülkeyi yönetmez. Ülkeyi Şansölye yönetir; yasalar Hükümet ve Federal Meclis tarafından hazırlanır ve bunların uygulanmasını mahkemeler denetler.

Federal Konsey’de 16 eyalet hükümetinin üyeleri yer alır: bunlar seçilmemiş milletvekilleridir. Her eyalet, nüfusuna göre üç ila altı oy hakkına sahiptir ve bu oyları yalnızca tek bir blok halinde kullanabilir. Böylelikle eyaletler, federal yasama sürecine katkıda bulunurlar.

Federal Cumhurbaşkanı, Federal Meclis tarafından seçilir. Bu meclis, yarısı Federal Meclis üyelerinden, diğer yarısı ise eyalet meclislerinin gönderdiği kişilerden oluşur; bunların arasında genellikle siyasi görevi olmayan tanınmış kişiler de bulunur. Meclis, yalnızca bu amaçla toplanır.

Devletin başı Federal Cumhurbaşkanı’dır. Protokol açısından devletin en üstünde yer alır ve uluslararası hukuk kapsamında Almanya’yı temsil eder. Buna karşılık Federal Şansölye, hükümetin başıdır ve günlük siyasi işleri yürütür.

Muhalefet, hükümeti denetler: Sorular yöneltir, hesap sorar, soruşturma komisyonları kurulmasını talep eder ve siyasi alternatifler sunar. Bu denetim işlevi, parlamenter demokrasinin temel taşlarından biridir. Bakanlık görevleri veya Federal Konsey konusunda karar vermez.

Parlamentoda bir partinin milletvekillerinin bir araya gelmesine “grup” denir. Grup statüsü, bazı haklar ve imkânlar sağlar: Federal Meclis’te bir grubun bu statüyü kazanabilmesi için milletvekillerinin en az yüzde beşini bünyesinde barındırması gerekir.

16 eyalet, Federal Konsey aracılığıyla federal yasama sürecine katılır. Eyaletlerin çıkarlarını ilgilendiren yasalar için Federal Konsey’in onayı gereklidir. Federal Konsey, eyalet hükümetleri tarafından atanan 69 üyeden oluşur.